اسید فرمیک، ساده ترین کربوکسیلیک اسید

اسید فرمیک، ساده ترین اسید آلی از خانواده کربوکسیلیک اسید است. این اسید مایع، بی رنگ بوده و بوی تقریباً تندی دارد. این اسید در آب حل می شود اما در در ترکیبات هیدروکربنی، حلالیت بسیار کمتری دارد. از این اسید برای سنتز بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می شود. واکنش های افزایشی – استخلافی گروه آلکان ها و تولید استرها حاوی گروه عاملی فرمات، دسته دیگری از کاربردهای اسید فرمیک هستند.


اسید فرمیک، ساده ترین اسید آلی از خانواده کربوکسیلیک اسید است. این اسید مایع، بی رنگ بوده و بوی تقریباً تندی دارد. این اسید در آب حل می شود اما در در ترکیبات هیدروکربنی، حلالیت بسیار کمتری دارد. از این اسید برای سنتز بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می شود. واکنش های افزایشی – استخلافی گروه آلکان ها و تولید استرها حاوی گروه عاملی فرمات، دسته دیگری از کاربردهای اسید فرمیک هستند. نکته جالب در مورد این اسید ساده این است که اگر محیط واکنش با اسیدهای بسیار قوی نظیر هیدروفلوئوریک اسید، اسیدی شود، فرمیک اسید قادر است مولکول های اسیدی با زنجیره های بزرگ تر را تشکیل دهد.


آشنایی با کاربردهای اسید فرمیک

اسید فرمیک در صنایع مختلف کاربرد فرآوان دارد. موارد مصرف این ترکیب آلی بسیار گسترده است و تقریباً در تمام صنایع می توان رد پایی از این کربوکسیلیک اسید یافت. کشاورزان و دامداران از این اسید برای حفظ غذای دام و علوفه ها و افزایش دوام و ماندگاری آن ها استفاده می کنند. یکی دیگر از کاربردهای اسید فرمیک، حذف آلودگی های آهکی از روی پوست در صنایع دباغی است.

همچنین از اسید آلی اسید فرمیک برای تثبیت رنگ در صنایع رنگرزی، الیاف و شستشوی پارچه استفاده می شود. توصیه می شود در این نوع صنایع که حجم اسید مصرفی بسیار زیاد است، کارگران حتماً از دستکش و ماسک استفاده کنند. در قسمت های بعدی در مورد اطلاعات ایمنی این ترکیب شیمیایی، بیشتر توضیح خواهیم داد.

اسید فرمیک در صنایع داروسازی نیز کاربرد دارد. از این ماده برای تولید بسیاری از داروهای مهم نظیر انسولین استفاده می شود. تولید انواع حشره کش ها، تولید روغن سویا و ساخت رنگ های نساجی نیز با استفاده از این اسید آلی انجام می شود. در برخی از صنایع از اسید فرمیک برای خنثی کردن قلیائیت محیط واکنش استفاده می شود.


روش تولید اسید فرمیک

اسید فرمیک به روش های مختلف و از طریق واکنش های شیمیایی متنوع تولید می شود. واکنش میان دو ترکیب متانول و مونوکسید کربن منجر به تولید فرمیک اسید می شود؛ این نوع واکنش در حال حاضر بیش از نیمی از اسید فرمیک جهان را تأمین می کند و در بسیاری از کارخانه های تولید کننده این ماده اجرا می شود.

یکی دیگر از روش های تولید اسید فرمیک ، اکسیداسیون ترکیب آلی نرمال بوتان است. در این روش، فرمیک اسید به عنوان یک محصول جانبی تولید می شود و محصول نهایی فرآیند اکسیداسیون نرمال بوتان، اسید استیک است. اسید آلی که در این روش تولید می شود حدود 15% از سهم تولید جهانی را به خود اختصاص می دهد. به نظر می رسد خلوص محصول تولید شده در این روش، کمتر از حد انتظار باشد.

یکی دیگر از روش های تولید اسید فرمیک، هیدرولیز نمک فرمات در محیط اسیدی است. این روش به تجهیزات خاصی نیاز دارد که شامل سوختن مونوکسید کربن و دی اکسید کربن می باشد. در این روش، مخلوطی از ترکیبات به دست می آید که فرمیک اسید نیز یکی از آن ها است؛ بدیهی است میزان اسید تولید شده در این روش بسیار کم و خلوص آن نیز پایین است.


اطلاعات ایمنی اسید فرمیک

علی رغم ساختار ساده اسید فرمیک، این اسید برای پوست و سیستم تنفسی بسیار خطرناک است. اگر مایع این اسید با پوست دست تماس پیدا کند، منجر به التهاب و سوزش پوست می شود؛ تنفس بخارات این مایع می تواند سیستم تنفسی را تحریک کند. این اسید برای چشم ها بسیار خطرناک است و در صورتی که با آن تماس پیدا کند، اثرات مضر دائم را بر جای خواهد گذاشت.

توصیه می شود افرادی که با اسید فرمیک در تماس هستند هنگام کار با این ماده از دستکش، عینک و ماسک مخصوص استفاده کنند. کارگران انبارهای نگهداری این ماده باید آموزش های لازم را در کار با مواد اسیدی دیده باشند. پوشیدن لباس مخصوص کار با آستین های بلند برای کارگران انبار اسید، لازم و ضروری است. اگر فردی با این اسید آسیب دید، محل تماس اسید را با آب زیاد بشویید و چنانچه التهاب و سوزش ادامه یافت، حتماً مصدوم را به مرکز پزشکی انتقال دهید.

اگر محل کار با اسید فرمیک آلوده شد می توانید اثرات آن را با ترکیب هیدروکسید سدیم خنثی کنید. بشکه های حاوی مایع اسید فرمیک را در محل خشک و خنک و به دور از منابع تولید گرما و حرارت نگهداری کنید.

مقالات مرتبط

ثبت نظر